Antoni Wróbel przyjechał w sobotę, pociągiem z Bytomia przez Katowice, tym samym, którym trzy tygodnie wcześniej jechała jego córka.
Czekałam na peronie pierwszym. Sama nie wiem, jak go rozpoznałam — po prostu wysiadł starszy pan, siedemdziesiąt kilka lat, w za dużej marynarce, z reklamówką w ręku, i rozejrzał się tak, jak rozglądają się ludzie, którzy szukają kogoś, kogo nigdy nie widzieli.
— Pan Antoni?
— Pani Marianna. — Uśmiechnął się, ale oczy miał wciąż smutne. — Poznałbym panią wszędzie. Córka mówiła: taka spokojna twarz, jakby się nigdzie nie spieszyła, choć się spieszyła.
Poszliśmy do baru na dworcu. Zamówiłam dwie herbaty, bo na więcej nie miałam, a on się zorientował i chciał zapłacić, ale nie pozwoliłam. Nie w moim mieście.
— Jak żona? — zapytałam.
— Żyje. — Postawił reklamówkę na krześle. — Osłabiona bardzo, ale żyje. Lekarz powiedział, że gdyby córka przyjechała choć dwie godziny później... — Nie dokończył. Nie musiał.
Siedzieliśmy chwilę w ciszy. Za oknem odjeżdżał pociąg na Warszawę.
— Pani Marianno — zaczął w końcu. — Ja przyjechałem, żeby oddać sto złotych. To pierwsze. — Wyjął z portfela banknot, złożony w kostkę, i położył na stole między nami. — Ale przyjechałem też, bo kiedy córka wróciła i powiedziała, że pomogła jej kobieta o imieniu Marianna, wdowa po Wojciechu Sobczaku ze Skaryszewa... to ja nie spałem całą noc.
— Skąd pan wie o Skaryszewie? Ja nie mówiłam córce nic o Skaryszewie.
— Bo ja znałem pani męża. — Popatrzył na mnie tymi smutnymi oczami. — Znałem Wojciecha Sobczaka. Dawno temu. W osiemdziesiątym trzecim roku.
Odstawiłam herbatę.
— W osiemdziesiątym trzecim ja Wojtka jeszcze nie znałam. Poznaliśmy się w osiemdziesiątym szóstym.
— Wiem. Bo w osiemdziesiątym trzecim on nie miał jeszcze pani. Miał tylko dwie ręce i motocykl.
—
Antoni pił herbatę powoli, jakby zbierał słowa jak kamienie z pola, jeden po drugim.
— Pracowałem wtedy w hucie w Bytomiu. Miałem dwadzieścia osiem lat, młodą żonę, córeczkę roczną. I któregoś dnia w listopadzie wracałem z nocnej zmiany na rowerze, na tej drodze, co szła koło torów. Ciemno było, mróz. I nie wiem, jak to się stało — poślizgnąłem się, wpadłem pod nasyp, złamałem nogę w dwóch miejscach. Leżałem w rowie, krzyczałem, ale nikt nie słyszał, bo to było na uboczu, między hutą a osiedlem.
Słuchałam, nie oddychając.
— I wtedy jechał motocyklem chłopak. Zatrzymał się. Wyciągnął mnie z rowu, choć sam ledwo dawał radę, bo ja duży byłem, a on chudy. Zawiózł mnie na tym motocyklu do szpitala — nie wiem, jak, do dziś nie wiem, jak się na tym motorze utrzymaliśmy. Zostawił mnie na izbie przyjęć i zniknął. Nie zdążyłem nawet podziękować. Wiedziałem tylko, że mówił, że jedzie do Radomia, że jest ze Skaryszewa, i że ma na imię Wojtek.
— Szukałem go potem — mówił dalej Antoni. — Latami. Ale wie pani, jak to było. Nie było internetu, nie było jak. Wiedziałem tylko: Wojtek, motocykl, Skaryszew. Za mało. Moja żona powiedziała kiedyś: „Antoni, może ten chłopak to był anioł, a aniołom się nie dziękuje, aniołom się oddaje dalej". I ja przez czterdzieści lat starałem się oddawać dalej. Komu mogłem, gdzie mogłem.
Patrzyłam na tę złożoną w kostkę stówę na stole.
— A teraz — powiedział cicho Antoni — moja córka stoi na dworcu, karta jej nie działa, matka umiera, i podchodzi do niej kobieta. Wdowa po Wojtku ze Skaryszewa. I daje jej ostatnie sto złotych.
— To nie mógł być ten sam Wojtek — powiedziałam, ale głos mi drżał. — To zbieg okoliczności. Wojtków ze Skaryszewa było wielu.
— Może. — Antoni sięgnął do reklamówki. — Ale mój wybawca miał na przedramieniu bliznę. Taką długą, od nadgarstka do łokcia. Mówił, że od pieca, w hucie się kiedyś sparzył. Zapamiętałem ją, bo trzymałem się jej ręki, jak mnie niósł.
Zamknęłam oczy.
Wojtek miał tę bliznę. Znałam ją jak własną dłoń. Czterdzieści lat całowałam ją na dobranoc. „Od pieca w hucie w Bytomiu" — tak mówił. „Zanim cię poznałem, w innym życiu".
— O Boże — szepnęłam.
Antoni wyjął z reklamówki płaskie pudełko, owinięte w papier.
— To chciałem oddać. Nie pani. Jemu. Ale skoro jego już nie ma... to pani. Bo pani jest jego, a on był tym, komu ja zawdzięczam czterdzieści lat życia, córkę, wnuki, wszystko.
Patrzyłam na to pudełko i nie mogłam wyciągnąć ręki.
— Co tam jest?
— Niech pani otworzy w domu — powiedział Antoni. — Ale niech pani usiądzie, zanim otworzy. Bo to nie jest zwykła rzecz.
—
Nie spodziewałam się, że to, co przywiózł, tak we mnie uderzy.